Sinds maart 2011 vormen zij een koppel. Ze spreken bijna elke week af en gaan dan een paar uur of een hele dag leuke dingen doen. Van knutselen tot winkelen in Amsterdam.
Louise kent het Zie2 project via de nieuwsbrief van de gemeente Zaanstad waar zij fulltime werkt. Ze zag een oproep voor coaches en dacht, dit is iets voor mij! Na de training is ze gekoppeld aan Jale, die door haar moeder is aangemeld bij Zie2. Ze spreken bijna elke week af en gaan dan een paar uur leuke dingen doen.
Louise: ‘Het gaat heel erg goed. We doen veel leuke dingen samen, het is voor ons allebei leuk. Als Jale met vragen over huiswerk komt dan help ik haar daar ook mee. Maar bij ons ligt de nadruk niet op huiswerk. Het Zie2 project is niet bedoeld als verlengstuk van school, als huiswerkbegeleiding. Een spreekbeurt of werkstuk is nog niet voorbijgekomen. Maar als het aan de orde is en Jale wil dat ik haar daarbij help dan zal ik dat natuurlijk doen. We hebben wel een keer de hele middag huiswerk zitten doen, dat vonden we allebei erg vermoeiend. Liever leer ik haar spelenderwijs nieuwe dingen. Oefenen met schrijven kan bijvoorbeeld ook door het maken van een boodschappenlijstje. We gaan vaak samen knutselen of koken. We bakken broodjes en leren daar vervolgens ook weer van. Bij onze eerste broodjes bleven de sesamzaadjes er niet op zitten. Ze vielen er zo weer vanaf. We zijn op zoek gegaan naar informatie en hebben toen geleerd dat je ze met water kunt vastplakken! Ik vind het leuk om op deze manier samen op ontdekkingstocht te gaan. En om hierbij te ontdekken wat Jale leuk vindt. Behalve knutselen gaan we ook graag samen winkelen in Amsterdam of naar een museum. Natuurlijk zijn er ook serieuze gesprekken maar daar wil ik nu niet op ingaan, dat is privé. Ik heb niet veel contact met onze begeleidster Emine, dat hoeft ook niet als het goed gaat. Ik spreek Emine meestal tijdens de intervisiebijeenkomsten waar alle coaches bij elkaar komen. De eerste training was nuttig, maar vooral tijdens de intervisiebijeenkomsten kun je veel leren van elkaar. Door gesprekken tussen de coaches over hoe je dingen aanpakt.
’ Jale is twaalf jaar en zit in groep acht. ‘In het begin was het heel spannend’, vertelt ze. ‘Maar nu ben ik blij dat mijn moeder mij heeft aangemeld want ik zit nu beter in mijn vel. We doen heel veel leuke dingen. We zijn laatst naar het asiel geweest, bij de dierenambulance en een zorgboerderij. We zijn ook een dag naar Naturalis in Leiden geweest. Dat was heel leuk en ik heb er veel geleerd. “Thuis hebben we een grasparkiet, maar honden en katten vind ik ook leuk. Later wil ik dierenartsassistente worden,” zeg Jale trots.
Auteur: Denise Lekkerkerk

In deze functie zorgt Harry Schothorst onder meer voor het facilitaire gebeuren en het terugkoppelen van resultaten naar belanghebbende partijen.

Wat houdt je functie in?
Ik ondersteun Emine en houd contact met het Oranjefonds en de regiegroep. Ik help bij het maken van rapportages. Hierin staat wie er meewerken aan het project, hoeveel koppels er zijn, en de planning voor het komende jaar. Emine levert de gegevens aan, deze worden verwerkt tot een concept rapport. Dit gaat naar de regiegroep die het verwerkt tot een tweede concept, nadat dit mondeling is besproken met de betrokken partijen kan het aangeboden worden aan het Oranje Fonds. Dat gebeurt elk jaar omdat het Oranje Fonds het project financiert. Het Oranje Fonds heeft het initiatief genomen tot het maatjesproject in heel Nederland. Zonder deze financiering zou het maatjesproject Zie2 niet bestaan.

Wie zijn dat, de regiegroep?
In de regiegroep zitten vertegenwoordigers van organisaties. De organisaties zijn:
-Het bedrijfsleven, dat wordt vertegenwoordigd door His Wilms. We hopen dat zij een stukje willen meefinancieren. Bovendien staat het ook chique voor een bedrijf, als zij coaches leveren. Helaas gebeurt dit nog niet.
-De gemeente; zij levert ambtenaren als coach. Marjan van Beek trekt namens de gemeente de regiegroep en legt contacten binnen alle afdelingen van ambtenaren.
-Het onderwijs; Met een onderwijsdirecteur, Esther de Boer als vertegenwoordiger. Het onderwijs is ook een belangrijke leverancier van jongeren en coaches.
De regiegroep bewaakt het proces, denkt mee over de grote lijnen en betrekt de achterban bij het project, de scholen leveren jongeren aan en ook coaches. Het is het belangrijk dat ik zorg draag voor goede terugkoppeling aan de regiegroep.

Hoe lang duurt het project nog?
Komend schooljaar, het jaar 2011-2012, wordt het laatste jaar, waarin de financiering met het Oranje Fonds is afgesproken. De eerste twee jaar waren de resultaten mager. Dit is landelijk en heeft te maken met het opstarten van het project. Om een beter resultaat te halen doen we geen bijzaken meer. We zijn geconcentreerd op het halen van resultaten. Het accent ligt op werving en contacten; het aantal koppels is nu meer dan verdubbeld. En na een half jaar willen we van de jongeren zelf horen wat ze eraan hebben gehad. Wij hebben promotiefilm gemaakt die te zien is op YouTube waarin je de reacties van de jongeren en de coaches kan zien.

Kan iedereen coach worden?
Niet iedereen is geschikt. Er zijn voorwaarden waar een coach aan moet voldoen. Op de eerste plaats moet de coach betrouwbaar zijn. De coach overlegt een VOG (verklaring omtrent gedrag) en heeft een goede motivatie. Een jongere wordt gekoppeld aan een onbekende volwassene, dus we nemen niet iedereen aan. We moeten er een goed gevoel bij hebben. De jongeren hebben voortdurend contact met Emine. Als er iets is kunnen ze haar bellen en Emine belt zelf ook regelmatig.
De coaches krijgen voordat ze aan de slag kunnen eerst een intensieve training van een dag. Daarna beslissen ze of ze definitief willen. Dan volgt de koppeling, de coach en de jongere worden zo goed mogelijk “gematcht” op grond van hulpvraag en interesse/hobby’s etc..

Terwijl Leny thee zet, begint Gamze te vertellen: “Ik ken het Zie2 project via mijn stage. Toen dacht ik, dat is wel wat voor mijn broertje en zusje. Nu heb ik mijzelf ervoor aangemeld. Ik volg nu een opleiding management assistent, niveau-4, en heb soms wat extra hulp nodig bij het huiswerk.” Gamze wil de opleiding graag afmaken. Bovendien valt haar talent voor organiseren al op bij het eerste telefonische contact op. Het is daarom ook zo goed, dat ze via het project steun krijgt van coach Leny.
Halverwege het schooljaar ging het niet zo lekker. Door omstandigheden besteedde ze te weinig tijd aan school, en liep daardoor achter. In het gesprek met de mentor bleek dat het nog mogelijk was om het jaar te halen, en dat gaf goede moed. Gamze: “ik wilde dit jaar echt halen, en mede dankzij de steun van Leny is dat gelukt.” “Je hebt het toch wel echt zèlf gedaan hoor”, vult Leny haar lachend aan. “Gamze kan goed leren”, vertelt Leny, “ze pikt het goed op”.
Leny is een coach vol positieve energie en praktische adviezen. Ze is geïnteresseerd, en neemt de moeite, om zich in iemand te verplaatsen. Leny is bijvoorbeeld bij Gamze op school geweest, om kennis te maken met de mentor en de moderne lesmethoden. “Het is voor mij heel lang geleden dat ik zelf naar school ging; er is veel veranderd. Maar door mijn werk heb ik veel kennis van de Engelse taal, zodoende kan ik Gamze daar goed mee helpen. Ik heb zeventien jaar bij het scheepsmanagement gewerkt, en deed daar onder andere Engelstalige handelscorrespondentie. Ook heb ik een paar cursussen Spaans gedaan. En met Nederlands help ik haar ook. Nederlands vind ik gewoon leuk. Laatst hebben we de d’s en t’s geoefend. Op school wordt dat ook wel behandeld, maar in een één op één situatie kun je het beter uitleggen. Gamze komt hier graag, want het is hier erg rustig. Behalve huiswerk doen we ook andere dingen zoals leuke uitstapjes. Laatst zijn we naar Haarlem gegaan. Of we gaan naar de bioscoop of samen uit eten.”
Leny kent het Zie2 project via intranet van de gemeente Zaanstad, waar zij nu werkt. “Ik wil betaald werk en vrijwilligerswerk combineren. Ik kan wel met vrijwilligerswerk wachten tot ik met pensioen ben, maar dan ben ik zelf ook ouder…Het is wel druk, want ik werk nog 32 uur. Zie2 is mijn eerste werk als vrijwilliger. Wat ik hierna wil gaan doen, weet ik nog niet. Misschien gaan Gamze en ik na een jaar ook nog met elkaar verder. We krijgen dan natuurlijk geen ondersteuning van Emine meer, maar het blijft toch vrijwilligerswerk. En het gaat heel goed.
“Weet je nog die opdracht met de ballenbak?”, vraagt Leny. “Oh ja, dat was leuk”, roept Gamze. Leny: “Ja, hoe kwam je erop?” Gamze: “We hebben het hier heel goed geoefend! Op school moesten we in groepjes werken aan een project waarbij je aan iemand, in dit geval de docent, ballen moest verkopen voor een ballenbak. Ik kreeg er een acht voor”, vertelt Gamze stralend.

Denise Lekkerkerk

Samantha Houtkoop is 16 jaar en heeft via maatjesproject Zie2 een coach. Samantha is op twee manieren in contact gekomen met Zie2, via haar school De Brug en doordat moeder Karen een stukje in de krant had gelezen. Toen wij in contact kwamen met de coördinator van Zie2, hadden wij er gelijk een goed gevoel bij. Samantha zou nu de extra steun krijgen die wij haar op het moment helaas niet kunnen bieden. Samantha is gekoppeld aan de 36-jarige Renza Janssen (stond in de nieuwsbrief van juni 2010). Een aantal jaren geleden werd het gezin Houtkoop getroffen door een ernstig ongeval. Vader Ronald werd door een dronken automobiliste aangereden. Hierdoor is hij ernstig gehandicapt geraakt. Na een lange, moeilijke revalidatie kon hij weer thuis komen wonen. Maar het gezin Houtkoop is nooit meer hetzelfde geworden. Ook Samantha heeft hierdoor een flinke deuk in haar zelfbeeld opgelopen. Samantha volgt vanaf dit schooljaar een kappersopleiding de ROC in Amsterdam. Wekelijks gaat Samantha bij Renza voor twee uurtjes, in die tijd doen ze verschillende dingen. ‘Zo heb ik geschilderd, zijn wij naar het zwembad en het strand geweest, heb ik meegeholpen op de Koninginnedagmarkt en heeft Renza een filmavond bij haar thuis georganiseerd. Ik voel me thuis bij Renza en haar gezin.’ Moeder Karen laat weten dat zij heeft blij zijn dat Samantha deelneemt aan Zie2. ‘Met pijn in ons hart moeten wij vaststellen dat wij momenteel haar niet dat extra beetje aandacht en zorg kunnen bieden, wij zijn erg blij dat Renza wel in gelegenheid is om dat te bieden aan onze dochter.’ Karen voegt hier nog aan toe: ‘onze dochter is nu meer in balans, zij is vrolijker en zij heeft meer zelfvertrouwen. Ook in haar directe omgeving wordt dat gelijk opgemerkt. Deze ontwikkelingen zullen ongetwijfeld bijdragen aan het vergroten van haar zelfredzaamheid en zelfstandigheid.

Begin 2011 heeft Corina Arends een cursus gegeven aan beginnende coaches voor het maatjesproject Zie2. De cursus duurde een dag en vond plaats bij Stichting Welsaen.
Hoe ziet de cursus eruit?
Het is een interactieve training, waarin de coaches via oefeningen leren wat hun rol als coach inhoudt. We begonnen met waarnemingsoefeningen. Ieder mens heeft vooroordelen, dit is een soort filter, waardoor je waarnemingen doet. Als je iemand voor het eerst ziet bijvoorbeeld, krijg je op grond van je eigen vooroordelen een beeld van die persoon. Dit hoeft niet gelijk te zijn aan hoe die persoon écht is. De waarneming en de waarheid zijn niet altijd hetzelfde. Tijdens de cursus hebben we geoefend, om het filter heen te kijken. Als coach dien je een neutrale houding te hebben. Het gaat er niet om dat jij de jongere advies geeft vanuit je eigen ervaring. Het gaat erom het beste uit iemand te halen, door vragen te stellen, dat is de kunst van het coachen.’
Is het een intensieve cursus?
Een cursus van één dag lijkt intensief. Nu is het wel zo, dat er aan de training een intake vooraf is gegaan. De coaches zijn daar al geschikt bevonden. Je mag er vanuit gaan, dat het coaches wel lukt om zich deze de vaardigheden eigen te maken.
Hoe zou je de vaardigheden kunnen omschrijven?
Je moet als coach de positieve en negatieve kwaliteiten van de jongere kunnen zien, en op grond van dat inzicht vragen kunnen stellen. Om de jongere via die vragen te kunnen sturen. Dus geen advies vanuit jezelf geven, maar een gesprek aangaan. Dit is zeker niet altijd makkelijk. Maar Emine gaf ook al aan, dat de meeste jongeren al gebaat zijn bij de extra aandacht. De meeste jongeren vinden het prettig om een keer per week, gedurende een paar uur, de volledige aandacht van iemand te krijgen.
Het is toch niet alleen voor de gezelligheid?
Het Zie2 project is gericht op de maatschappelijke loopbaan en school. De jongere geeft zelf aan wat zijn of haar probleem is. Dat kan bijvoorbeeld hulp zijn bij schoolwerk. Het is niet de bedoeling van het project om alleen leuke dingen te gaan doen. Maar je kunt leuke dingen wel gebruiken om tot een goed gesprek te komen. Als coach heb je het vertrouwen nodig van de jongere. Je moet interesse tonen en je moet de ander als persoon centraal stellen. Dat betekent voor de coach een open houding en een interactieve communicatie, alsof je zelf ook leerling bent. Als coach leer je van je omgeving, de jongere, de cursus en de intervisies. Dat helpt om beter te kunnen inzien welke kwaliteit het is, die bij de jongere onvoldoende ontwikkeld is. Je kunt als coach samen met de jongere brainstormen, maar nooit je eigen adviezen opleggen. Als coach geef je handvatten aan. Uiteindelijk moet de jongere het zelf doen.
Loopt het project goed?
Er zijn veel aanmeldingen, vooral in de leeftijdsgroep vijftien tot en met achttien jaar. Er zijn wel jongeren die vroegtijdig afhaken. Maar het merendeel gaat gelukkig door (meer dan 40 koppels afgelopen jaar) en dat is voor deze leeftijdsgroep een hoge score. Het zijn geen jongeren met een zware jeugdproblematiek. Wel zijn het jongeren met het risico om buiten de boot te vallen. Het project boekt goede resultaten.
Komen er ook vervolgcursussen?
Die zijn er wel, alleen worden die niet door mij gegeven.Er zijn bijvoorbeeld intervisies. Dit zijn groepsbijeenkomsten van de coaches om weer van elkaar te leren. En er zijn vervolggesprekken met Emine.’

Henry is een jonge programmeur, die in het coachen van Mohamed een goede invulling heeft gevonden voor zijn vrije tijd. ‘Het coachen van een jongere geeft een stukje voldoening, het is goed om iemand te kunnen helpen’ zegt Henry.
Hoe ben je in contact gekomen met Zie2?
Ik heb erover gelezen in het zondagochtendblad. Toen ik minder ging werken heb ik mij aangemeld. Na het intakegesprek volgt een training. Die was breed en werd met veel enthousiasme gegeven. Je leert meer over de denkwereld van jongeren. Daarna werd ik gekoppeld aan Mohamed
Kunnen jullie het goed met elkaar vinden?
We zijn aan elkaar gekoppeld omdat ik programmeur ben en Mohamed interesse in de ICT heeft. Hij wil volgend seizoen naar het MBO. De opleiding is heel breed, er is altijd wel iets wat je leuk vind. Er is bijvoorbeeld ook een richting videobewerking.’
Waar help jij hem mee?
Mohamed is naar het MBO gegaan voor informatie over de opleiding. Als zijn Nederlands voldoende op niveau is kan hij hopelijk volgend seizoen daar beginnen. Als hij met vragen zit over huiswerk Nederlands of rekenen kan ik hem helpen. Mohamed krijgt nu twee dagen les in de internationale schakelklas en drie dagen praktijkonderwijs. Hij wordt op school klaargestoomd voor werken in een winkel of in de horeca. Vervolgens werd hij bij praktijkonderwijs ingedeeld. Mohamed krijgt nu extra Nederlandse les tijdens zijn drie dagen op het praktijkonderwijs omdat hij daar om gevraagd heeft. Daarom richt Mohamed zich op het verbeteren van zijn Nederlands. Behalve hulp bij huiswerk gaan we ook samen naar buiten om te lopen en te praten.
Waar praten jullie over?
Laatst over zwemles en natuurlijk veel over ICT. Wat dat betreft is het een goede match!
Waar ik hem ook mee help, is een beetje indammen. Mohamed is leergierig en wil alles snel. Hij is heel enthousiast maar wil bij wijze van spreken na een paar lessen al zijn zwemdiploma. Zo werkt dat natuurlijk niet. Ik probeer hem een beetje geduld aan te leren. En meer zelfvertrouwen. Laatst merkte ik dat aanmoediging succes heeft: Mohamed kwam met een schoolopdracht waar veel fouten in zaten en na mijn aanmoediging lukte het hem, om de tekst zèlf te verbeteren. Daardoor krijgt hij meer zelfvertrouwen. Hulp is goed, maar uiteindelijk moet de jongere het wel zelf doen.
Hoe vaak spreken jullie af?
We zien elkaar elke week gedurende ongeveer twee uur. Mohamed komt dan naar mij. We drinken samen thee, hij met veel suiker. Die suiker is echt een cultuurdingetje, hij begrijpt niet dat ik mijn thee zonder drink. Hij komt uit Somalië en is sinds twee jaar in Nederland. Zijn ouders kunnen hem niet met alles helpen. Ze spreken nog geen Nederlands. Daardoor komt het ook voor dat hij hen moet helpen in plaats van andersom. Laatst kon hij niet op onze afspraak komen omdat hij zijn ouders moest bijstaan in het ziekenhuis. Om te vertalen wat de arts zei.

Mohamed wordt via Zie2 elke week gecoacht en krijgt daarmee ondersteuning in onder meer de Nederlandse taal. Dit is belangrijk omdat hij volgend jaar bij het Regio College wil doorleren in de richting economie.
Vertel eens iets over je achtergrond?
Ik kom uit Somalië. Ik woon met mijn ouders, broers en zussen in Zaandam. Mijn broertjes zijn bijna elf en zes jaar oud. Mijn oudste zus is zeventien. Mijn jongste zusjes zijn bijna veertien en vijf. Zelf ben ik bijna zestien.
In Somalië ging ik naar de middelbare school. Het onderwijs was daar anders dan hier. Daar heb je heel veel talen, zoals Somalisch, Engels, Frans, Arabisch en Italiaans. Rekenen was echt moeilijker dan hier, je krijgt daar veel meer rekenen en wiskunde.
In Somalië was er geen gymnastiekles. Soms was er een voetbaltoernooi van alle klassen tegen elkaar, in de finale kon je een beker winnen. En handvaardigheidles kennen ze daar ook niet.
Op welke school zit je nu?
Praktijkschool de Brug in Assendelft. Ik ga met een bus naar school. En soms als ik te laat ben met de trein, bijvoorbeeld als ik laat wakker ben. Het is wel ver weg, ongeveer drie kwartier met de bus. Met de trein is het ongeveer elf minuten. Ik ga drie dagen naar Praktijkschool De Brug en twee dagen naar ISK in Zaandam. We krijgen veel huiswerk, vooral van Nederlands, rekenen, wiskunde, detailhandel en ICT. We doen ook leuke dingen buiten school, we zijn twee keer met leerlingen gaan schaatsen.
Waar ben je goed in?
Ik vind ICT makkelijk. Ik kan goed met computers omgaan.
Wat doe je na schooltijd?
Ik vind het leuk om boeken te lezen, bijvoorbeeld “De weg van de Wind” van Hans Hagen. Na schooltijd ga ik ook voetballen en rennen met vrienden. En soms naar Amsterdam, lekker gezellig. Ik luister graag naar hiphopmuziek.
Wat vind je minder leuk?
Het is in Nederland meestal erg koud en dat ben ik niet gewend. In Somalië is het minimaal vijfendertig graden. Het kan ’s nachts wel kouder worden maar dat is alleen maar heel soms.
Wat doe je als je het koud hebt?
Als ik het koud heb drink ik warme thee, en soms warme chocolademelk.
Wat wil je later worden?
Ik wil later administratiebeheerder worden. Volgend jaar ga ik bij het Regio College een opleiding via “AanZ!” volgen met uitstroomdifferentiatie economie. In workshops werk je op je eigen niveau aan onder meer Nederlands, rekenvaardigheid, Engels en ICT. Na een jaar kun je een vervolgopleiding gaan doen.
Heb je al een zwemdiploma?
Ja ik heb een zwemdiploma A en B, ik hoop dat ik deze maand diploma C haal.
Wat vind je van het project Zie2?
Henry is mijn coach. Ik ben heel blij dat hij mij helpt. Ik spreek mevrouw Emine niet vaak, maar ik mag haar altijd bellen als ik vragen heb. Het is een goed project. Het helpt mij echt.

‘Ik vond het erg leuk bij NEMO. Ik heb allemaal andere kinderen gezien en ontmoet. En ik heb geleerd dat als je dingen doet dat je het leuker gaat vinden. En wat ik het allerleukste vond, was proefjes doen in het laboratorium. Het was ook leuk dat Emine, coördinator van Zie2, dit allemaal heeft georganiseerd en ze is ook hartstikke lief. Eerst dacht ik dat het saai zou worden. Maar toen ik er eenmaal was, samen met mijn coach Eva, vond ik het al snel leuk. Mijn nicht Orkide was er ook met haar coach. Met z’n vieren trokken we op bij NEMO. Het was echt heel leuk.’
Selime

Het was een leuke dag . We vonden het vooral leuk dat je kon autorijden en het was ook leuk dat Ebru erbij was. Het was er heel groot, daarom verveelden we ons niet. We vonden het ook leuk dat je kon zien hoe je er later uit zou zien. We worden vast leuke omaatjes. Er waren ook opgezette skeletten, grote en kleine. Ook leuk was dat je in een zeepbel kon staan, maar er kon wel zeep in je ogen komen. De andere kinderen waren natuurlijk ook heel aardig. En Ebru was de hele dag bij ons, omdat haar coach niet mee kon ging ze samen met ons onder begeleiding van onze coach Netty. We konden het heel goed met elkaar vinden. In het laboratorium zijn we heel lang bezig geweest met kleuren en we onderzochten vingerafdrukken. Daarvoor moesten we een witte jas aan en een veiligheidsbril op. De kettingreactie was heel knap gemaakt. We hopen dat we er nog een keer heen gaan.’
Joyce en Kelly

‘Ik weet hoe moeilijk het kan zijn om de moed erin te houden’
‘Toen ik in de krant het stukje over Zie2 las, herinnerde ik me hoe ontzettend ik geholpen ben toen ik zelf werkeloos was en maar geen baan kon vinden. Ik hen toen veel steun gehad bij het schrijven van een goede sollicitatiebrief en het vinden van de juiste baan. Daarom heb ik me opgegeven om jongeren te proberen een steuntje in de rug te geven. Ik weet uit eigen ervaring hoe moeilijk het soms kan zijn om de moed er in te houden. En ik vind het heel leuk om mensen te helpen. In december 2010 zal ik mijn training coach krijgen. Ik kijk er erg naar uit en hoop aan een leuke jongere gekoppeld te worden. Samen kunnen we dan kijken waar ik kan helpen en ik hoop daardoor bij te kunnen dragen aan het succes van een mens!’
Marion de Vries

‘Als mannen onder elkaar’
Dylan (12 jaar) is idolaat van auto’s en wil later graag autotuner worden. Hij wilde graag gekoppeld worden aan een vrouwelijke coach van Zie2. Dylan: “Maar toen ik Edward voor het eerst ontmoette en zijn schitterende auto zag, was ik heel blij dat hij mijn coach is geworden. Ik kan goed opschieten met Edward en kijk ernaar uit om samen met hem op stap te gaan.”
Meestal gaan ze in het weekend een halve dag leuke dingen doen, maar daarnaast hebben ze ook wel contact per e-mail of telefoon. Dylan en Edward hebben al veel activiteiten ondernomen zoals zwemmen, naar de bioscoop gaan, vissen en een bezoek aan de Autorai. Dylan mocht ook een dag meehelpen in de zaak van coach Edward. Dylan:”Ik vind het heel fijn dat Edward alle tijd voor me neemt en dat hij dingen aan mij uitlegt die ik niet weet of snap.”
Edward is fulltime ondernemer. Hoewel hij en zijn vrouw geen kinderen hebben, is hij er gek op. Naast zijn intensieve baan wil hij er graag zijn voor kinderen en ze aandacht te geven. Coach zijn bij Zie2 is hem dan ook op het lijf geschreven. “Ik vind het fijn om met Dylan op te trekken en gewoon jongensdingen te doen, als mannen onder elkaar” vertelt Edward. “Dylan is een zachtaardige, onzekere en soms ook wel eigenwijze jongen. Ik wil hem helpen om zijn blik op alledaagse activiteiten en gebeurtenissen te verruimen. Daarom heb ik me voorgenomen om hem veel verschillende dingen te laten zien, te ervaren en zelf te laten doen. Eigenlijk probeer ik hem een inhaalslag te laten maken. Als hij daardoor meer zelfvertrouwen krijgt zal hij meer dingen gaan ondernemen.” Edward ziet Dylan al groeien. Dylan, in beginsel ietwat verlegen, durft nu zelf in discussie te gaan met Edward. Omdat Dylan graag autotuner wil worden gaat Edward regelen dat hij een dagje mee mag lopen in een garage. Dylan en zijn moeder moeten volgend schooljaar een keuze maken voor een vervolgopleiding. Edward: “Ik probeer ondersteuning te bieden bij het maken van een realistische en haalbare keuze. Het is voor mij een grote uitdaging om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een kind.”
Monique Spaay, moeder van Dylan, is via thuisbegeleider Paulien Hemmen van Evean terechtgekomen bij Zie2, het maatjesproject van De Vrijwilligerscentrale van Stichting Welsaen. Als alleenstaande ouder van een gezin met drie kinderen merkte zij de groeiende behoefte van zoon Dylan aan contact met een vaderfiguur. Tussen Edward en Dylan klikte het al snel. “Wanneer Edward Dylan komt ophalen informeer ik naar hun agenda. Maar verder bemoei ik me er niet mee, het is iets voor hen samen. Als Dylan thuiskomt merk ik aan hem dat hij telkens weer enorm genoten heeft”vertelt Monique. Als moeder is zij erg blij om te zien dat haar zoon geniet en leert van zijn coach.

TIn de praktijk krijgt een zorgcoördinator met een groot aantal activiteiten te maken. Marlon Fuijkschot: ‘Leerlingen die van school gaan, worden door ons begeleid. Daarbij houd ik mij specifiek bezig met leerlingen die doorstromen naar het MBO. Mijn collega Wietze neemt op haar beurt de instroom van de nieuwe eerste klassers onder haar hoede. En scholieren die niet goed mee kunnen komen, kunnen rekenen op extra ondersteuning. Deze zijn interessant voor Zie2.’ Fuikschot laat ook weten dat er leerlingen zijn die vanwege een verstandelijke of lichamelijke beperking extra begeleiding en zorg nodig hebben. Onze school krijgt van de overheid een financiële tegemoetkoming voor specifieke faciliteiten en ondersteuning. Daardoor kunnen zij net als hun klasgenootjes op een gewone school functioneren. Ook leerlingen met psychiatrische problemen of gedragsstoornissen hebben vaker en langduriger intensieve begeleiding en ondersteuning nodig. ‘Wij letten ook goed op jongens en meisjes die niet goed in hun vel zitten. Daarnaast zijn wij ook alert op (digitaal) pestgedrag. Pesten wordt bij ons absoluut niet getolereerd en wordt dan ook keihard aangepakt’. ‘Als zorgcoördinator richt ik me niet alleen op de leerlingen maar ook op de docenten. Wij geven docenten advies over bijvoorbeeld hoe om te gaan met jongeren met ADHD. Het Zorgadviesteam ‘Onze school heeft een Zorgadviesteam, waar de schoolarts, een medewerker van Bureau Jeugdzorg en de zorgcoördinatoren deel uit maken. Vanuit verschillende kanalen ontvangen wij signalen, bijvoorbeeld via docenten, mentoren, ouders of externe instanties, als er zaken spelen die van invloed zijn op de schoolprestaties. Wij formuleren dan hulpvragen en maken een plan van aanpak. Wietze en ik nemen dan de uitvoering en de coördinatie hiervan voor onze rekening.’ Zie2 Een aantal aandachtsgebieden die door Fuijkschot genoemd zijn, zijn goed door Zie2-coaches op te pakken. Zie2-coaches proberen hun jongeren weerbaarder te maken, meer zelfvertrouwen te geven, helpen hun vormgeven van hun toekomst en zoeken naar een zinvolle vrijetijdsbesteding. Het grote voordeel van deze een-op-een contact is dat het buiten de school omgaat. Coach en jongere maken afspraken met elkaar en gaan een ‘relatie’ aan voor een periode van één jaar. De zeer gemotiveerde coaches hebben verschillende kwaliteiten die zij inzetten om de jongeren op een prettige manier te begeleiden. ‘Ik vind het fijn dat wij van de jongeren die wij hebben doorverwezen naar Zie2 regelmatig een terugkoppeling krijgen over de stand van zaken. Ik hoor ook wel eens dat leerlingen via een andere weg in contact komen met Zie2. Wij weten niet wie deze leerlingen zijn en dat hoort uiteraard ook zo. Maar wij zouden het wel op prijs stellen als er zo nu en dan, met toestemming van de leerling, contact is met de coach en de leerling zelf. Want dan is er gelegenheid om met elkaar af te stemmen, wat de ondersteuning en begeleiding alleen maar ten goede zal komen.

Ik ben Jennifer en ik ben werkzaam bij jeugdhulpverleningsinstelling Spirit, bij de afdeling Beter met Thuis.
Beter met Thuis biedt hulp en ondersteuning bij de opvoeding van kinderen. We helpen oplossingen te zoeken die het best bij de situatie van het gezin passen. Wij bieden hulp aan gezinnen, die doorgaans al andere hulp hebben gekregen, die niet toereikend genoeg was. Noodzakelijk is gebleken dat het kind voor een deel van de week op Beter met Thuis verblijft en een aantal dagen thuis. Vaak hebben de kinderen een klein netwerk en hebben zij al enige tijd weinig tot geen positieve aandacht gekregen. Hiervoor is het maatjesproject Zie2 een goede oplossing.
Wij hebben al een aantal keer gebruik gemaakt van Zie2 en hebben positieve ervaringen. Kinderen zijn er even uit, doen andere dingen dan zij normaal doen. Bijvoorbeeld uitwaaien op het strand, een museum bezoeken of iets dergelijks. En daarnaast is er iemand die echt de tijd heeft en neemt om naar hen te luisteren. Dat is heel waardevol!

Emine Onsoy coördineert het project Zie2. Ze is blij dat het zo goed werkt. Er zijn veel koppels op dit moment, daardoor worden er veel jongeren geholpen, bijvoorbeeld met het krijgen van meer zelfvertrouwen. Emine: “Er komen vaak jongeren met weinig zelfvertrouwen bij ons binnen, ze hebben geen eigen mening en weten niet goed hoe ze dingen moeten aanpakken. Dan is het fantastisch om te zien hoe iemand onder begeleiding van een coach veranderd en erg enthousiast wordt. Dit is het mooiste van het project.”

Hoe krijgen de jongeren hulp?
“Als een jongere last heeft van angst, bijvoorbeeld bij het presenteren van werkstukken op school, kan de coach helpen door samen te oefenen en zo de angst te verminderen. Er wordt geen huiswerkbegeleiding gegeven. Wel kan er bijvoorbeeld engelse taal worden geoefend door samen te gaan koken, een leuke bezigheid, en hierbij alleen in het engels te communiceren. Ik vindt het heel knap van alle coaches, dat ze zo gemotiveerd aan de slag gaan.”

Succes verzekerd?
“Gedurende een jaar zijn de jongere en de coach gekoppeld. Ze gaan elke week twee uurtjes iets doen, wat de jongere kan helpen. Tijdens het jaar is er over het algemeen weinig uitval. De meeste koppels maken het jaar af. Het is belangrijk dat het onderling klikt, de coach moet affiniteit met de doelgroep hebben en de jongere moet voldoende gemotiveerd blijven. Belangrijk voor het slagen van het project is de vertrouwensband tussen de jongere en de coach. Soms ontstaat er een vriendschapsband en houden de koppels na afloop van het jaar nog contact met elkaar.”

Hoe komen de jongeren bij Zie2 terecht?
“Veel jongeren bereiken ons via hulpverleningsinstanties of via school. Of ze melden zich aan via het emailadres dat op de website staat. Er is veel mond-tot-mondreclame voor het project. Jongeren tussen 10 en 23 jaar uit alle culturele achtergronden mogen zich bij ons aanmelden. Vervolgens vragen we waar ze behoefte aan hebben qua hulp en wat ze leuk vinden, of ze hobby’s hebben en waar hun interesse ligt. Het zijn over het algemeen geen jongeren met een zware problematiek. Het is een preventief project. We helpen de jongeren door ze een steuntje in de rug te bieden en zo te voorkomen dat ze afglijden.”

En de coaches?
“De meeste ontdekken ons via advertenties in huis aan huis bladen. Na aanmelding volgt altijd op de eerste plaats een intake gesprek.We vragen naar motivatie en ervaring. Hierna volgt een training. Ook tijdens deze training leren we elkaar beter kennen zodat we een match kunnen maken met een jongere. Om uiteindelijk aan de slag te gaan als coach is een VOG (verklaring omtrent gedrag) nodig. Er volgt een koppelingsgesprek en bij jongeren onder de 18 jaar is toestemming van de ouders nodig, ze mogen ook bij het gesprek aanwezig zijn.”

Hoe wordt de coach begeleid?
“Voor de coaches zijn er drie keer per jaar intervisiebijeenkomsten onder leiding van een vaste trainer. Tijdens deze bijeenkomsten kunnen specifieke thema’s besproken worden en wisselen de coaches ervaringen uit. Buiten de intervisiebijeenkomsten hebben we ook telefonisch en via de mail contact.”

Door: Denise Lekkerkerk

Zie2 coach Annemiek Groot vindt het fijn om iemand te helpen. Ze volgt de opleiding maatschappelijk werk en dienstverlening op HBO niveau in Amsterdam. Voor haar tweedejaars stage heeft ze het maatjesproject van Zie2 uitgekozen.

Hoe ben je aan deze stage gekomen?
Via de website. Ik ben gaan zoeken naar stageplekken en kwam toen bij Stichting Welsaen terecht. Het leek me leuk iets met jongeren te gaan doen. Mijn stage in het eerste jaar was ook een maatjesproject, maar dan met ouderen. Ik ging dan bijvoorbeeld met een omaatje, als ik haar zo mag noemen, de stad in. Oudere mensen zijn heel dankbaar en laten dat ook merken.

Aan wie ben je nu gekoppeld?
Ik ben coach voor twee zusjes van dertien en elf jaar. De oudste zit op het VMBO en wil graag Havo gaan doen. De jongste zit in groep zeven van de basisschool. Ze zijn door een bekende aangemeld bij Zie2, om wat afleiding te krijgen vanwege de problemen thuis. We gaan leuke dingen doen om elkaar beter te leren kennen. Zo krijg ik inzicht, in hoe ik ze verder kan helpen. Als er een vertrouwensband is ontstaan, gaan we ook met elkaar over persoonlijke dingen praten, de oudste heeft al aangegeven dat ze dat wel wil.

Wat hebben jullie tot nu toe gedaan?
We zijn de stad in gegaan, iets gedronken en een gebakje erbij. We hadden het plan om een keer naar de bioscoop te gaan, maar dat wordt te duur. Het is lastig om leuke dingen te bedenken die gratis zijn. Bovendien moet het weer een beetje meezitten. Uitstapjes naar het park, kinderboerderij, Jagersplas of Twiske zijn bijvoorbeeld gratis. De meiden stelden ook voor om samen naar paardrijden te gaan. Dat lijkt me erg leuk. Van paarden weet ik nog niets. Dat gaan we een keer op zondag doen. En de oudste wil binnenkort naar een open dag van de Havo.

Hoe houden jullie contact?
We houden contact met elkaar via e-mail. We hebben de telefoon geprobeerd, maar mailen werkt beter. Ik heb vandaag gemaild of ze een sport willen doen. Dan kunnen we een proefles gaan volgen. Het mag af en toe wel wat geld kosten, maar niet elke week. In het weekend zijn er vaak gratis activiteiten. En nog een voordeel van afspreken in het weekend is, dat je dan meer tijd voor elkaar hebt. Tijdens een langere activiteit is er meer ruimte voor een persoonlijk gesprek. Na schooltijd heb je eigenlijk te kort tijd daarvoor.

Ben je positief over het project?
Ja, je doet het niet uit eigenbelang. Het is fijn om iemand te helpen zodat die ook weer vooruit kan. Je kunt niet iedereen professioneel helpen maar een steuntje geven kan wel. We krijgen als coach goede begeleiding. Voor mij is het ook een stageproject. Ook om uit te vinden of ik later met kinderen of met volwassenen wil werken. Maar misschien wordt het toch iets anders, want psychiatrie vind ik ook leuk.

Door: Denise Lekkerkerk

Zie2 geeft regelmatig een Nieuwsbrief uit voor geïnteresseerden en belanghebbenden. Via deze link kunt u zich ook aanmelden voor de nieuwsbrief.